Πριν από λίγα χρόνια, καταμεσής της οικονομικής κρίσης, στο μικρό μπαρ Aperitif, στην οδό Καλαμιώτου 4, ο σαξοφωνίστας Δημήτρης Βασιλάκης αυτοσχεδίαζε με τον σπουδαίο τρομπετίστα Τζακ Ουόλερ, ύστερα μάλιστα από μια εμφάνισή τους στην μουσική σκηνή Baccaro.
Ο μουσικός παραγωγός Ιλάν Σολομών ήταν παρών: «Το μπαρ με βία χωρούσε 15-20 άτομα. Εκείνη τη βραδιά στριμωχτήκαμε καμιά πενηνταριά φανατικοί, μεταξύ των οποίων και Έλληνες τρομπετίστες, οι οποίοι είχαν έρθει με την τρομπέτα τους κρυμμένη κάτω από το μπουφάν και τελικά πήραν μέρος στον αυτοσχεδιασμό. Ηταν μια φανταστική βραδιά».
Δεν γίνεται κάθε μέρα να έχεις ένα μεγάλο όνομα της τζαζ στην Αθήνα. Με το Half Note να έχει μαζευτεί εξαιτίας της κρίσης, με το Παράφωνο, το Guru Upstairs και το Baccaro κλειστά, η τζαζ θα έλεγε κανείς ότι σβήνει. Κι όμως δεν φαίνεται να είναι έτσι, καθώς πολλά μπαρ και καφέ φιλοξενούν νέους Έλληνες μουσικούς, χωρίς εισιτήριο ή επιβάρυνση στο ποτό.
O δημοσιογράφος Νίκος Φωτάκης, λάτρης της τζαζ, διευθυντής του μικρού αλλά πολύ όμορφου μπαρ Petite Fleur στο Χαλάνδρι (όπου από πέρυσι, κάθε Τετάρτη παίζεται ζωντανά τζαζ), λέει ότι υπάρχουν δύο τρόποι να στηθεί ένα λάιβ τζαζ: «Ο πρώτος είναι η παραδοσιακή μουσική σκηνή: πας να ακούσεις ζωντανή μουσική και παράλληλα πίνεις το ποτό σου. Το κέντρο βάρους είναι η μουσική. Ο δεύτερος τρόπος είναι να πηγαίνεις σε ένα μπαρ όπου παρεμπιπτόντως κάποιοι παίζουν μουσική. Εδώ, το κέντρο βάρους πέφτει στα ποτά και στη βραδινή έξοδο. Αυτός ο δεύτερος τρόπος κυριαρχεί τώρα, διότι το να στήσεις μια μουσική σκηνή είναι δύσκολη και ακριβή υπόθεση: πρέπει να κάνεις μια στοιχειώδη ηχητική μελέτη και να κυνηγήσεις το κοινό που θα σε στηρίξει. Στο Petite Fleur, φιλοξενούμε μικρά σχήματα συστηματικά, δεδομένου ότι έχω διαρκώς προτάσεις από μουσικούς που θέλουν να εμφανιστούν».
Τραπεζάκια στη στοά
Την τελευταία Παρασκευή του Νοεμβρίου, με το κρύο να μην έχει φουντώσει ακόμα και τη βροχή να δροσίζει την Ακαδημίας, στο Jazz Point ακούσαμε τον εξαιρετικό φλαουτίστα Λεωνίδα Σαραντόπουλο (απόφοιτο του Ιονίου Πανεπιστήμιου), να παρουσιάζει με το κουαρτέτο του το άλμπουμ «Black Mamba». Το μαγαζί, που άνοιξε πρόσφατα, έστησε τραπεζάκια στη στοά της Ακαδημίας 18, με τους μουσικούς να παίζουν εκεί όπου κανονικά υπάρχει ένας μικρός καναπές και ένα τραπέζι. Ηταν όμορφα και ατμοσφαιρικά.
Το Jazz Point δεν είναι το μόνο όμως. Πιο κοντά στα Εξάρχεια, στη Σόλωνος 94, το Verve, που μετακόμισε από τη Δροσοπούλου, με φουλ τζαζ διακόσμηση και κλίμα φιλοξενούσε την Κυριακή το βράδυ ένα ηλεκτρικό τρίο (Θ. Σκουτέρης, Ν. Καλογιάννης, Ηλ. Δουμάνης), αλλά και όταν δεν έχει ζωντανή τζαζ, οι προσκεκλημένοι ντι-τζέι μαύρη μουσική θα παίξουν, όπως επιβεβαιώνει και ο Γιάννης Στεφανάκος, γνωστός και ως «προσφέσορ» στους τζαζικούς πιστούς. «Μέσα από αυτούς τους μικρούς χώρους, βλέπεις ότι το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, κρατικά ωδεία αλλά και ιδιωτικές σχολές, όπως το Ατενέουμ και ο Νάκας, έχουν αποδειχθεί φυτώρια νέων, δυναμικών μουσικών οι οποίοι βρίσκουν τώρα μέρη για να παίξουν. Είναι πολύ σημαντικό διότι η τζαζ γεννιέται τη στιγμή που παίζεται, όχι μέσα στο στούντιο».
Την περασμένη Δευτέρα βρεθήκαμε σε ένα άλλο λάιβ, αυτή τη φορά σε ένα μπαρ που εν πρώτοις δεν έχει άμεση σύνδεση με την τζαζ, το Baba-o-rum, στον πεζόδρομο της Κλειτίου. Εκεί, κάθε Δευτέρα, ο χώρος διαμορφώνεται ανάλογα, και τη νύχτα που βρεθήκαμε εκεί, για να ακούσουμε πιο μπόσα νόβα τζαζ από το Synergy Quartet, το μπαρ ήταν γεμάτο κόσμο.
Συνδυασμοί τεχνών
Είναι πολλοί αυτού του τύπου οι χώροι που φιλοξενούν τζαζ σχήματα. Ενδεικτικά: στον Βύρωνα (Blue Bossa Bar και La Ronda), στην Πανόρμου (όπως το Santa Botella), κάποιοι χώροι συνδυάζουν τις εικαστικές τέχνες και τη μουσική (Μελάνυθρος Χώρος Τέχνης, στο Καλλιμάρμαρο), άλλοι βρίσκονται στην καρδιά των Εξαρχείων (το Φαεινόν, Καλλιδρομίου και Μαυρομιχάλη), ενώ επιτυχία είχε και το πείραμα του Νομισματικού Μουσείου να φιλοξενήσει τζαζ βραδιές. Υπάρχουν και οι χώροι που συνδυάζουν τη μουσική με το θέατρο, όπως το «Φάουστ», όπου κάθε Τετάρτη έχουμε το A Jazz Opera Show.
Να πούμε όμως επίσης ότι ο Δημήτρης Βασιλάκης εγκαινίασε πρόσφατα μια καθαρή μουσική τζαζ σκηνή, στο Θησείο, το Miles View (επί της Αποστόλου Παύλου), που φιλοδοξεί να καλύψει το κενό εκείνων που έκλεισαν. Τέλος, πολύ σημαντικά είναι και τα φεστιβάλ, όπως το 2ο Πανόραμα Ελληνικής Τζαζ (7-9 Δεκεμβρίου) στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.
Πιο απελευθερωμένοι
Το σημαντικότερο, τονίζει ο σκηνοθέτης – παραγωγός Κυριάκος Αγγελάκος, δεν είναι τόσο οι χώροι όσο αυτή η νέα γενιά μουσικών. «Πρέπει κανείς να ακούσει την εξαιρετική Εύα Κέσελρινγκ και το “Μπλουζούκι” που παίζει στην ταβέρνα Κληματαριά κάθε Παρασκευή: εκπληκτική τζαζ με μεταγραφές παλαιών ελληνικών τραγουδιών ή κλασική τζαζ παιγμένη με μπουζούκι.
Επίσης, την Ειρήνη Κωνσταντινίδη και τον Θάνο Χατζηαναγνώστου, συνιδρυτές του WonderFall Quartet. Γενικά, πληρώνεις λιγότερα από ένα σινεμά και ακούς καλή μουσική πίνοντας το ποτό σου. Εκ των ενόντων γίνονται βέβαια, ακούς πολλές φορές να σου λένε, είμαστε κουαρτέτο αλλά λείπει τώρα ο μπασίστας μας», λέει γελώντας.
Ο Ιλάν Σολομών επιμένει ότι νέοι Ελληνες μουσικοί βγαίνουν με υψηλού επιπέδου σπουδές, ενώ μερικοί περνούν και από πολύ καλές σχολές, της Ολλανδίας κυρίως. «Αυτό που βλέπεις είναι ότι έχουν τεχνική και αισθητική που ξεφεύγει από το mainstream. Είναι πιο απελευθερωμένοι από την παλαιά γενιά της τζαζ που έμαθε τη μουσική μέσα από την ακρόαση δίσκων. Το βλέπεις και στο Half Note, που όψιμα άνοιξε τη σκηνή του στην ελληνική τζαζ».
Οταν θυμίζουμε στον Ιλάν Σολομών αυτό που κάποιοι έλεγαν κάποτε, ότι «η Αθήνα είναι τζαζ», βάζει τα γέλια. «Αστεία πράγματα. Ισως κάτι τέτοιο να είχε συμβεί την περίοδο 1990-’96, όταν χάρη και στον Jazz FM είχαν ανοίξει δώδεκα και πλέον μαγαζιά με τζαζ μουσική στην Αθήνα». Παλιές καλές εποχές. Αλλά και η ζύμωση που συμβαίνει αυτή τη στιγμή, εν μέσω κρίσης, είναι ένα μικρό, αθόρυβο θαύμα.
Πηγή: skai.gr/kathimerini.gr
